قال : نعم . او ما تقرأ قول اللّه : وَ شارِكْهُمْ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ « 1 » چون ببينيد مردى را كه باك ندارد از آنچه گويد ؛ و از آنچه در وى گويند ، همانا فرزند زنى زانيه يا شيطانى است ، و فرمود : حرام كرده است خداوند بهشت را بر آن كس كه مردم را به بد برشمرد ، و شرم ندارد و بىباك باشد از آنچه گويد و شنود ، اگر فحص حال كنى از نسل زانى است ، و اگر نه به شراكت شيطان آمده است . عرض كردند : آيا شيطان را دست مخالطتى با انسان است ؟ فرمود : بلى ، مگر نخواندى ؟ آيه مباركه : وَ شارِكْهُمْ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ . و قال : من تنفعه ينفعك و من لا يعدّ الصّبر لنوائب الدّهر يعجز ، و من قرض النّاس قرضوه ، و من تركهم لم يتركوه قيل فاصنع ما ذا يا رسول اللّه قال : اقرضهم عرضك ليوم فقرك . مىفرمايد : كسى را كه سود بخشى به پاداش هم سود بخشد تو را ، و كسى كه از براى حوادث روزگار اعداد « 2 » صبر و سكون نكند زبون و عاجز گردد ، و كسى كه مردم را به بد برشمرد مردم نيز او را به شتم گيرند و فحش گويند ، و كسى كه مردم را از شرّ خويش آسوده گذارد مردم او را هنگام درماندگى وانگذارند . يكى گفت : يا رسول اللّه پس چه روش پيش گيرم ؟ فرمود : حقوق خويش را با مردم تفويض كن و معفو دار تا در قيامت خداى پاداشت دهد . و قال : الا ادلكم على خير اخلاق الدّنيا و الآخرة ؟ تصل من قطعك و تعطى من حرمك و تعفو عمّن ظلمك . فرمود : شما را دلالت مىكنم بر خير اخلاق دنيا و آخرت : مىپيوندى با آنكه از تو بريد ، و عطا مىكنى با آنكه تو را محروم داشت ، و معفو مىدارى آن را كه با تو ظلم كرد . يك روز رسول خدا بيرون شد و جماعتى را نگريست كه سنگى را گسترده و كوفته مىدارند . فقال : اشدّكم من ملك نفسه عند الغضب ، و احملكم من عفا بعد المقدرة : نيرومندتر از شما كسى است كه هنگام غضب خويشتن‌دارى كند ، و بردبارتر كسى است كه بعد از دست يافتن بخشايش آرد . و قال : صلى اللّه عليه و آله قال اللّه : هذا دين ارتضيته لنفسى و لن يصلحه الّا السّخاء و حسن الخلق ، فاكرموه بهما ما صحبتموه : مىفرمايد : رضاى خداوند در

--> ( 1 ) . سورهء اسرا ، آيه 64 : در اموال و فرزندان با ايشان انباز باش . ( 2 ) . اعداد : مهيا نمودن .